مراد على شمس

40

با علامه در الميزان ( فارسى )

ج - در كتاب احتجاج ، در ضمن احتجاج على عليه السّلام با مرد شامى ، كه از آن جناب پرسيده بود : گرامىترين وادىهاى روى زمين كجا است ؟ فرمود : بيابانى است كه آنجا را سرانديب مىخوانند ، آدم وقتى از آسمان هبوط كرد ، در آنجا سقوط كرد . [ علّامه رحمه اللّه در اين‌باره مىگويد : ] مقابل اين روايت ، روايات بسيار زيادى است ، كه دلالت دارد بر اينكه آدم در مكه سقوط كرد ، و بعضى از اين‌روايات گذشت ، ممكن هم هست ميانه اين روايات مختلف ، جمع كرده ، گفت : ممكن است آن جناب اول از آسمان به سرانديب فرود آمده ، و بار دوم از سرانديب به سرزمين مكه هبوط كرده باشد ، نه به دو نزول ، در عرض هم ، تا جمع ممكن نباشد . « 1 » س 17 - از ظاهر جملهء « وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها » « 2 » چه استفاده‌اى مىتوان نمود ؟ ج - [ اولا ] ، كلمهء زوج بنا به گفته راغب به‌معناى همسر است يعنى هم به نر زوج مىگويند و هم به ماده . « 3 » [ ثانيا ] ، ظاهر جملهء مذكور اين است كه مىخواهد بيان كند كه همسر آدم از نوع خود آدم بود ، و انسانى بود مثل خود او ، و اين همه افراد بىشمار از انسان ، كه در سطح كره زمين منتشر شده‌اند ، همه از دو فرد انسان مثل هم و شبيه به هم منشأ گرفته‌اند . و اين مطلب نيز از آيات ديگرى « 4 » به دست مىآيد .

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 225 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 1 . ( 3 ) . مفردات راغب ، ص 215 . ( 4 ) . سورهء روم ، آيهء 21 ؛ سورهء نحل ، آيهء 72 ؛ سورهء شورى ، آيهء 11 ؛ سورهء ذاريات ، آيهء 49 .